Bảo quản thép tại công trình ven biển: 7 bước chống gỉ khi lưu bãi

Công trình ven biển là nơi thép gỉ nhanh nhất — không chỉ sau khi lắp dựng mà ngay trong những tuần nằm chờ trên bãi. Gió biển mang theo hạt muối bám lên bề mặt; muối hút ẩm, giữ cho bề mặt ướt lâu hơn và làm gỉ lan nhanh hơn nhiều so với khu vực nội địa. Thép mới nhập bãi còn sạch sẽ, sau một tháng lưu bãi sai cách có thể phải phun cát làm sạch lại trước khi sơn.

Tấn Quốc có ba cơ sở tại Đà Nẵng, một thành phố biển — những lưu ý dưới đây là các điểm cơ bản mà bãi thép ở vùng biển nào cũng nên làm.

Vì sao thép gỉ nhanh ở vùng biển?

Gỉ thép cần hai thứ: nước và oxy. Ở vùng biển, ion clorua trong muối làm mọi thứ tệ hơn: muối hút ẩm từ không khí nên bề mặt thép ướt ngay cả khi trời không mưa, và clorua phá lớp gỉ bề mặt, khiến gỉ ăn sâu thay vì dừng lại. Mức độ ăn mòn của khí quyển được phân loại trong ISO 9223; khu vực sát biển thường thuộc các cấp ăn mòn cao.

Vì vậy mục tiêu của việc bảo quản rất đơn giản: giữ bề mặt thép khô nhanh nhất có thể và giảm lượng muối bám.

1. Kiểm tra lô hàng ngay khi nhận

Trước khi xếp vào bãi, đối chiếu mác, quy cách và số lượng với đơn hàng và chứng từ CO, CQ đi kèm lô. Ghi nhận tình trạng bề mặt, chụp ảnh chỗ đã có gỉ hoặc trầy lớp mạ. Việc này vừa giúp phân định trách nhiệm, vừa cho bạn “điểm xuất phát” để so sánh khi kiểm tra định kỳ. Cách đọc CQ xem bài cách đọc chứng chỉ CO, CQ khi nhận thép.

2. Chọn chỗ xếp cao ráo, thoát nước

Bãi thép nên đặt ở chỗ nền cao, không đọng nước sau mưa, và nếu được thì khuất gió biển trực tiếp. Không bao giờ xếp thép thẳng lên nền đất, cát hay cỏ — đất giữ ẩm, cát ven biển nhiễm muối, và phần tiếp xúc sẽ gỉ trước tiên.

3. Kê cao và xếp nghiêng

Thép phải nằm trên con kê gỗ hoặc bê tông, cách mặt đất để không khí lưu thông bên dưới. Con kê đặt đủ gần nhau để thanh thép dài không bị võng, vì chỗ võng là chỗ đọng nước.

Với thép hình, hướng xếp rất quan trọng:

Loại thép	Cách xếp nên làm	Cách xếp nên tránh
Thép U, thép V	Úp lòng xuống hoặc đặt nghiêng cho nước chảy ra	Ngửa lòng lên — lòng máng hứng nước mưa
Thép I, thép H	Đặt bụng đứng, kê nghiêng nhẹ theo chiều dài	Nằm ngang bụng — mặt bụng đọng nước
Thép tấm	Kê nghiêng, có chèn giữa các tấm nếu lưu lâu	Chồng phẳng sát nhau ngoài trời
Thép ống, thép hộp	Kê nghiêng theo chiều dài để nước trong lòng chảy ra	Nằm phẳng, hai đầu hở hứng mưa

4. Che mưa nhưng phải thông gió

Che bằng bạt hoặc mái tạm là cần thiết, nhưng không trùm kín ni lông sát mặt thép. Ban ngày nắng nóng, ban đêm nhiệt độ giảm, hơi nước ngưng tụ ở mặt dưới lớp ni lông và nhỏ xuống thép — thép dưới lớp phủ kín có khi gỉ nhanh hơn thép để trần. Hãy để hở hai đầu và phía dưới cho gió lùa qua.

5. Tách riêng inox, thép mạ kẽm và thép đen

Inox bền trong môi trường biển nhờ lớp màng thụ động trên bề mặt. Nhưng nếu hạt sắt từ thép đen bám lên — do xếp chung, dùng chung dây đai, móc cẩu, hoặc mạt mài bắn sang — các hạt này gỉ và để lại vết gỉ trên inox, gọi là nhiễm gỉ chéo. Vì vậy:

• Xếp inox ở khu riêng, con kê bằng gỗ hoặc nhựa.
• Không dùng chung dụng cụ, đai, móc với thép cacbon.
• Không mài, cắt thép đen ngay cạnh chỗ để inox.

Chọn mác inox cho vùng biển xem bài inox 201, 304, 316 chọn loại nào cho vùng biển.

6. Giữ thép mạ kẽm khô và có khe hở

Thép mạ kẽm chịu thời tiết tốt khi lắp đặt ngoài trời vì bề mặt được khô ráo và hình thành lớp bảo vệ ổn định. Nhưng khi các thanh, tấm mạ xếp khít nhau và bị ẩm kéo dài, kẽm bị oxy hóa thành lớp bột trắng — gọi là gỉ trắng. Gỉ trắng nặng làm mất lớp kẽm và xấu bề mặt. Cách phòng: xếp có miếng chèn giữa các lớp, để bó hơi nghiêng, và nếu bó hàng bị ướt thì mở ra cho khô. Tham khảo thêm bài mạ kẽm nhúng nóng và mạ kẽm điện phân khác nhau và bài thép hộp mạ kẽm hay thép hộp đen.

7. Kiểm tra định kỳ và xử lý sớm

Sau mỗi đợt mưa hay gió lớn, đi một vòng bãi: chỗ nào đọng nước, bạt nào bị tốc, bó nào bị ướt. Khi bề mặt đọng muối, rửa bằng nước ngọt rồi để khô. Chỗ gỉ nên xử lý và sơn lót sớm trước khi lắp dựng; mức độ sạch bề mặt trước khi sơn được đánh giá theo ISO 8501-1, còn hệ sơn bảo vệ cho từng môi trường ăn mòn tham khảo ISO 12944.

Giảm thời gian lưu bãi — cách bảo quản hiệu quả nhất

Thép nằm trên bãi càng ngắn càng ít gỉ. Thay vì nhập toàn bộ một lần, có thể chia đợt giao theo tiến độ lắp dựng. Với chi tiết gia công, nhận thành phẩm đã cắt, khoan và mạ kẽm hoặc sơn lót sẵn cũng giảm được việc xử lý tại bãi. Xem dịch vụ tại trang gia công thép.

Câu hỏi thường gặp

Thép có lớp gỉ mỏng có dùng được không?

Gỉ nhẹ trên bề mặt thường xử lý được bằng làm sạch trước khi sơn. Gỉ bong vảy, rỗ sâu cần đánh giá lại chiều dày còn lại. Quyết định cuối cùng thuộc về kỹ sư và tư vấn giám sát của công trình.

Phủ dầu chống gỉ có cần không?

Hữu ích với thép cán nguội và chi tiết cơ khí lưu lâu. Với thép kết cấu sắp sơn, dầu phải được tẩy sạch trước khi sơn nên cân nhắc thời gian lưu bãi thực tế.

Inox 304 có cần che không?

Nên che và rửa muối định kỳ. Inox 304 ở sát biển vẫn có thể xuất hiện vết gỉ điểm nếu muối đọng lâu; quan trọng hơn là không để nhiễm hạt sắt từ thép đen.

Cần tư vấn lịch giao theo tiến độ?

Tấn Quốc giao thép kèm CO và CQ từng lô và có thể chia đợt giao theo tiến độ công trình. Gửi yêu cầu tại trang liên hệ.